Wprowadzenie| Kto jest kto ?| Co to jest ?| Co zrobić ?| Naprawa splotu| Chirurgia rekonstrukcyjna| Rehabilitacja| Późne następstwa | Centra| Wydarzenia| Linki| Słowniczek
Leczenie usprawniające
W przeszłości celem klasycznej rehabilitacji było nauczenie dziecka używania czynnych mięśni chorej kończyny. W związku z tym były to ćwiczenia wprowadzające, których celem była próba uniknięcia zniekształcenia kości i stawów, postępującego wraz z procesem rośnięcia.
W obecnych czasach program leczenia usprawniającego jest bardziej kompleksowy.
Od pierwszego dnia życia dziecka stosuje się czynną i bierną mobilizację kończyny. Zalecane kiedyś unieruchomienie w odwiedzeniu i rotacji zewnętrznej kończyny szybko przestało być stosowane, gdyż prowadziło do trwałych, poważnych deformacji stawu ramiennego.
Ćwiczenia bierne stawów muszą być wykonywane nie tylko przez fizjoterapeutę, ale także kilka razy dziennie przez rodziców. Powodują one delikatne rozciąganie mięśni i struktur stawowych i pozwalają uniknąć przykurczów w stawach i nadmiernego przykurczania się czynnych mięśni w porównaniu z mięśniami porażonymi. Najistotniejszą sprawą jest zapobieżenie usztywnieniu stawów, umożliwiając - jeśli to możliwe – normalny wzrost kości i zachowanie prawidłowych stosunków anatomicznych między powierzchniami stawowymi.
Stymulacja elektryczna mięśni jest teoretycznie przydatna w utrzymaniu trofiki mięśni, jeśli jest możliwe wzbudzenie aktywnego skurczu porażonych włókien mięśniowych. Niemniej jednak nie jest to główny element leczenia, a poprawa trofiki mięśniowej po elektrostymulacjach nie jest naukowo udowodniona. Ponadto, dziecko w pierwszym miesiącu życia nie będzie tolerowało elektroterapii.
Najważniejszym elementem rehabilitacji jest wywołanie bezpośrednio specyficznych ruchów biernych i czynnych, poprzez wytworzenie odpowiedniego korowego wzorca motorycznego. Proces ten musi rozpocząć się bardzo wcześnie, jeśli chcemy uniknąć utraty przez dziecko tego wzorca. Jest to bardzo trudne i delikatne zadanie dla terapeutów.
Innym elementem leczenia jest stosowanie łusek, celem np. stabilizacji nadgarstka w wyproście, umożliwiającej rozwinięcie siły mięśniowej zginaczy palców.
W ostatnich latach wprowadzono jako leczenie równoczesnego skurczu mięśni antagonistycznych iniekcje toksyny botulinowej. Zaletą tego leczenia jest tymczasowe porażenie czynnych mięśni lub całych grup mięśniowych, w celu umożliwienia osłabionym mięśniom stanie się silniejszymi ; pozwala też rozluźnić mięśnie powodujące przykurcze stawowe ułatwiając rehabilitacjię.
Program rehabilitacyjny jest oczywiście modyfikowany wraz z dorastaniem dziecka. Pocvzątkowo leczenie usprawniające jest wykonywane z nadzieją na spontaniczny powrót funkcji lub jako przygotowanie do pierwotnej chirurgicznej naprawy splotu ramiennego. Po pierwotnym leczeniu operacyjnym leczenie usprawniające musi być kontynuowane przez czas potrzebny do powrotu funkcji. Później, gdy chirurg zdecyduje o leczeniu rekonstrukcyjnym pozostałego deficytu, fizjoterapeuci intensyfikują ćwiczenia, aby poprawić czynność mięśni, które mają być przeszczepione. Po leczeniu rekonstrukcyjnym zadaniem terapeuty jest pomaganie pacjentowi w korowej integracji nowego ruchu.
Cały ten długotrwały proces rehabilitacji musi być kontynuowany aż do uzyskania możliwie dobrej funkcji kończyny górnej. Obserwujemy znaczne pogorszenie rezultatów funkcjonalnych u pacjentów, którzy przerwali proces usprawniania. Dlatego zalecamy stopniowe zastępowanie dotychczasowej rehabilitacji pływaniem i innymi formami aktywności życiowej.